Er is een veel grotere kans op complicaties tijdens de zwangerschap en de geboorte, wanneer je in die periode alcohol en/of drugs gebruikt. Gebruik van alcohol en drugs tijdens de zwangerschap kan de ontwikkeling van de baby ernstig verstoren. Het kan gevaarlijke situaties opleveren en bijvoorbeeld zorgen voor een groeiachterstand bij de baby. Ook op latere leeftijd zijn de effecten van druggebruik nog te zien bij het kind, soms zelfs levenslang. Zo kan het kind een (blijvende) achterstand hebben op gedrag, emoties en op het gebied van intelligentie. Een gestoorde motoriek en andere lichamelijke afwijkingen worden ook vaak gezien wanneer de vrouw (vlak) voor en tijdens de zwangerschap drug heeft gebruikt.


Heb je drug gebruikt of gebruik je dit nog steeds, vertel dit dan zo snel mogelijk aan je huisarts, verloskundige of gynaecoloog. Deze kunnen je doorverwijzen naar een gespecialiseerd spreekuur. De gezondheid van de baby zal met meer regelmaat worden gecontroleerd. Het is mogelijk dat de baby nog gezond is, maar in ieder geval is het risico op afwijkingen al groter geworden.


Het gebruik van alcohol en drug hebben veel invloed op de vruchtbaarheid. Heb je alleen drug gebruikt in de periode voordat je zwanger werd, dan kan dit nog steeds invloed hebben op de ontwikkeling van de baby. Het is zeer aan te raden om (lang) voordat je zwanger wilt worden, te stoppen met het gebruik van drug en alcohol, dit geldt ook voor mannen (druggebruik beïnvloed de kwaliteit van het sperma).

De gevolgen van gebruik tijdens de zwangerschap, hangen af van de lichamelijke conditie van de moeder, de drug en de dosis en het moment van de zwangerschap.

Tijdens de gehele zwangerschap is er geen enkele periode dat het veilig is voor de baby om drug te gebruiken. Gebruik van drug vergroot altijd de kans op problemen bij de ontwikkeling van de baby.


De spermacel versmelt zich met de eicel tijdens de bevruchting, na de bevruchting reist ze via de eileider naar de baarmoeder om zich daar in te nestelen.
Waar kan het gebruik van drug invloed op hebben?

• Spermacellen en eicellen: de spermacellen moeten zich goed en snel kunnen bewegen, een goede vorm hebben en er moeten voldoende spermacellen aanwezig zijn. De eicel moet ook van goede kwaliteit wezen. Het gebruik van drug kan directe invloeden hebben op de spermacellen, eicellen én bevruchte eicellen. Dit kan niet alleen leiden tot een miskraam, maar ook tot afwijkingen bij de baby.
• De eileider: de trilharen in de eileider brengen de eicel naar de baarmoeder, daarom is het belangrijk dat de trilharen goed functioneren. Drug kunnen de eileiders beïnvloeden, met als gevolg dat de bevruchte eicel niet (op tijd) in de baarmoeder komt om zich daar te nestelen. Het is ook mogelijk dat de bevruchte eicel in de eileider blijft steken, zodat er een buitenbaarmoederlijke zwangerschap optreedt. Dit is zeer gevaarlijk.
• De baarmoeder: omdat het ingenestelde embryo de voedingstoffen uit de baarmoederwand haalt, is het belangrijk dat deze goed doorbloed is. Een drug zou er voor kunnen zorgen dat het slijmvlies in de baarmoederwand (nog) niet dik genoeg is voor een goede innesteling van het embryo.

De ontwikkeling van de organen De bevruchte eicel nestelt zich nestelt zich in de wand van de baarmoeder. Hier mee begint de zogenoemde organogenese. In een periode van ongeveer 4 weken worden de belangrijkste organen van de baby gevormd. Denk aan, de hersenen, het hart, nieren, ogen, oren, ook het gebit wordt al aangelegd. Na ongeveer 7 weken heeft de baby al handen, voeten, vingers en tenen.

De eerste weken van de zwangerschap is een heel gevoelige periode. Alles wat er in de periode fout gaat, heeft (zeer ernstige) gevolgen voor de baby. Wanneer je in deze periode drug gebruikt, kan het de ontwikkeling van de baby verstoren, gaat het om een grote ontwikkelingsstoornis, dan kan dit leiden tot een miskraam. Het kan ook leiden tot een verstoorde ontwikkeling van de organen.

Alle organen zijn ontwikkelt na de eerste weken (embryonale periode), hierna groeien ze alleen nog (dit is de foetale periode). Het zenuwstelsel en de hersenen ontwikkelen zich gedurende de hele zwangerschap en ook erna. Na 40 weken is de zwangerschap voorbij en in die gehele periode kan drug invloed hebben op de baby én placenta.


De in de baarmoedermond, ingegroeide placenta, is zo verbonden met de moeder en via de navelstreng met de baby.
Het zorgt ervoor dat:

• de voedingsstoffen en zuurstof van het bloed van de moeder naar het bloed van de baby kunnen worden gebracht.
• de afvalstoffen en CO2 van het bloed van het kind naar het bloed van de moeder worden gebracht.

Dit moet allemaal gebeuren, zonder dat het bloed van de baby in contact komt met het bloed van de moeder. De placenta laat sommige stoffen wel door en anderen weer niet. Veel drug en alcohol zijn in staat om via de placenta de baby te bereiken en zo de ontwikkeling van de baby te beïnvloeden. Bij een kindje in de baarmoeder zijn alle functies nog in ontwikkeling, ook het vermogen om schadelijke stoffen af te breken tot stoffen die gemakkelijk uitgescheiden kunnen worden. Om die reden is het effect van drugs op het kindje ook veel heftiger. Zelfs als de moeder een hoeveelheid drugs als weinig beschouwt, kan dit leiden tot een abnormale ontwikkeling van de baby. Dit kan voor het kindje zelfs de dood als gevolg hebben.


Een bevalling is voor een moeder en baby een hele zware inspanning. Direct na de geboorte van de baby moeten alle organen werken. De eerste ademhaling is voor de baby misschien wel meest inspannen moment. Drug maakt dat het nog inspannender is.