Een monster onder het bed, een enge schaduw op de muur of mama die ineens verdwenen is. In het hoofd van een peuter kan van alles gebeuren en soms zorgt dat voor een slapeloze nacht. Je kind wordt huilend wakker, wil niet meer alleen slapen en is nauwelijks gerust te stellen.
Waar komen die enge dromen toch ineens vandaan? En belangrijker nog: hoe zorg je ervoor dat je kind weer met een gerust hart gaat slapen?
Wanneer en waarom heeft je peuter ineens nachtmerries?
Je kindje sliep altijd heerlijk, maar rond de tweede verjaardag verandert er ineens iets. Waar je eerst hooguit wakker werd voor een verloren speen of knuffel, sta je nu naast het bed om denkbeeldige monsters te verjagen. Heel normaal, volgens slaapcoach Janine Nuttycombe van The New Sleepcoach. "Tussen de twee en vijf jaar gebeurt er ontzettend veel in de ontwikkeling van kinderen. Hun fantasie explodeert. Ze kunnen zich ineens dingen voorstellen die er helemaal niet zijn. En tegelijkertijd vinden ze het nog lastig om fantasie van werkelijkheid te onderscheiden."
Een schaduw kan daardoor ineens een monster worden. En een enge droom? Die voelt voor je kind levensecht. "Als jij zegt dat het maar een droom was, heeft je kindje daar nog niet zoveel aan. Voor hem voelde het namelijk écht."
Zo herken je een nachtmerrie bij je peuter
Hoe weet je eigenlijk of je kind een nachtmerrie heeft gehad? Volgens Janine zijn er een paar herkenbare signalen:
Je kind wordt huilend of gillend wakker - Dit gebeurt meestal in de tweede helft van de nacht.
Je kind is écht wakker - Het herkent je, zoekt troost en wil het liefst even lekker tegen je aan kruipen.
Je kind probeert te vertellen wat er gebeurde - Soms krijg je een heel verhaal over een grote wolf of een eng monster, maar het kan ook zijn dat je kind alleen weet dat het heel eng was.
Je kind durft niet meer alleen te slapen - Ook de nachten erna kan het wat onrustiger zijn en heeft je kind misschien wat extra knuffels en geruststelling nodig.
Waarom je kind juist na een drukke dag eng kan dromen
Een verjaardag, de eerste dag op een nieuwe opvang of een babybroertje of -zusje erbij: voor een jong kind zijn dat behoorlijk grote gebeurtenissen. En al die indrukken verdwijnen niet zomaar zodra het hoofd het kussen raakt. "Dromen is verwerken", legt Janine uit. "Wat je kind overdag meemaakt, voelt en nog niet helemaal kan plaatsen, kan 's nachts terugkomen. Bij jonge kinderen is er ontzettend veel te verwerken."
Volgens de slaapcoach speelt ook mee dat jonge kinderen spanning nog niet zo goed zelfstandig kunnen reguleren. "Een nachtmerrie is vaak een teken van een zenuwstelsel dat vol zit", legt ze uit. Een drukke dag, veranderingen thuis of iets spannends dat je kind heeft meegemaakt: het kan zich allemaal opstapelen. "En 's nachts, wanneer de controle wegvalt, kan die spanning naar buiten komen." Al hoeft er natuurlijk niet achter iedere nachtmerrie een duidelijke aanleiding te zitten.
Wat kun je doen als je kind wakker wordt van een nachtmerrie?
Daar sta je dan, midden in de nacht, met een overstuur kind in je armen. Je eerste neiging is waarschijnlijk om uitgebreid uit te leggen dat er écht geen krokodil in de slaapkamer zit, maar volgens Janine kun je beter iets anders doen. "Wat je kind op zo'n moment vooral nodig heeft, is jouw rust. Je kind leent als het ware jouw kalme zenuwstelsel om zelf weer tot rust te komen. Dat noemen we co-regulatie."
Haar advies? Reageer rustig, blijf dichtbij en geef je kind de ruimte om te kalmeren. Een knuffel, een hand op de rug of even lekker tegen je aan liggen kan al helpen. "Erken vooral wat je kind voelt. Zeg bijvoorbeeld: 'Dat was eng, hè? Je bent geschrokken. Ik ben bij je.' Je hoeft de droom niet te ontkennen om je kind gerust te stellen." Houd het licht gedimd en maak er geen uitgebreid nachtelijk gesprek van. Wil je kind vertellen wat er gebeurde? Luister gerust, maar bewaar het grote droomonderzoek liever voor de volgende ochtend.
Minder nachtmerries? Kijk ook eens naar de dag
Je kunt niet voorkomen dat je kind ooit nog een nachtmerrie krijgt. Wel kun je proberen om de dagen en avonden wat rustiger te laten verlopen. "De nacht is eigenlijk het eindpunt", vertelt ze. "Het belangrijkste is om naar de dag te kijken. Geef je kind de ruimte om spanning kwijt te raken door te rennen, te stoeien, te bewegen en lekker te lachen." Daarna is het juist fijn om weer af te schakelen. Denk aan rustig spelen, samen een boekje lezen en een voorspelbaar bedtijdritueel.
Ook kun je de droom overdag een plekje geven. "Laat je kind de droom naspelen met knuffels of Duplo. Of teken samen dat enge monster en verscheur de tekening daarna. Zo krijgt je kind meer grip op de angst." Let daarnaast op wat je kind kijkt en hoort. Zelfs een filmpje dat jij volkomen onschuldig vindt, kan voor een peuter behoorlijk spannend zijn.
Sommige goedbedoelde reacties kun je beter vermijden
'Monsters bestaan helemaal niet!’ Het is waarschijnlijk één van de eerste dingen die je zegt als je peuter bang is. Toch raadt de slaapcoach aan om de angst niet meteen weg te wuiven. "Voor jou klopt het dat monsters niet bestaan, maar voor je kindje voelde de droom echt. Neem die angst dus serieus."
En ligt je kind eindelijk weer stil? Loop dan niet automatisch meteen weg. "Stil is niet hetzelfde als ontspannen. Blijf nog even totdat je merkt dat je kind weer echt rustig is." Blijven de nachtmerries vaak terugkomen of heeft je kind er ook overdag veel last van? Bespreek het dan met het consultatiebureau, de jeugdarts of huisarts.
Heeft jouw kind weleens last van enge dromen? En wat helpt bij jullie thuis om weer rustig verder te slapen?
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)