Rent je kind vol enthousiasme door de kamer om vervolgens nét iets te vaak onderuit te gaan? Of lijkt springen, hinkelen of op één been staan lastiger dan bij leeftijdsgenootjes? Grote kans dat balans en stabiliteit nog in ontwikkeling zijn.
En daar kun je je kind verrassend goed bij helpen, gewoon tijdens het spelen.
Volgens kinderfysiotherapeut Steffie Schoenmakers is balans namelijk geen ‘aangeboren talent’, maar iets wat je kunt trainen. “Balans en stabiliteit zijn belangrijk voor de algemene motorische ontwikkeling, maar spelen ook een grote rol bij kinderen met orthopedische klachten”, legt ze uit. “Na een verzwikking van de enkel of pijn rond de knie zie je bijvoorbeeld vaak dat de stabiliteit afneemt.”
Waarom balans zo belangrijk is
Balans gaat verder dan alleen niet omvallen. Het is de basis van bijna alles wat je kind doet: lopen, rennen, springen en spelen. Zodra die basis wankelt, zie je dat terug in het gedrag. “Het lichaam ‘vertrouwt’ als het ware minder op het gewricht”, zegt Schoenmakers. “Daardoor gaan kinderen voorzichtiger bewegen of juist verkeerd compenseren. Ook veelvuldig vallen kan een gevolg zijn van een verminderde stabiliteit of balans.”
Daar zit een logisch mechanisme achter. “Het evenwichtssysteem, en vooral de proprioceptie, het voelen van stand en beweging van gewrichten, raakt bij dit soort klachten vaak verstoord. Hierdoor is de kans op opnieuw zwikken of overbelasting groter.” Met andere woorden: minder balans zorgt niet alleen voor meer struikelen, maar vergroot ook de kans op nieuwe blessures.
Balans trainen? Maak er een spel van
Balans trainen klinkt misschien als iets voor in een sportzaal, maar bij kinderen werkt het vaak het beste als het helemaal niet als oefenen voelt. “In de kinderfysiotherapie trainen we balans vooral door te bewegen en te spelen. Kinderen leren het beste als ze plezier hebben. Denk aan lopen over een lijn, hinkelen of een simpel parcours.” Dat mag klein beginnen.
“In de praktijk starten we bijvoorbeeld met op één been staan”, gaat ze verder. “Daarna maken we het langzaam moeilijker, bijvoorbeeld door te bewegen op een instabiele ondergrond of er een taak bij te doen, zoals een bal gooien.” Zo verandert een oefening al snel in een spelletje: wie kan het langst als flamingo blijven staan, over de kussens naar de bank lopen of een bal vangen zonder om te vallen? Dat speelse opbouwen is belangrijk, omdat het lichaam stap voor stap weer leert vertrouwen op beweging. “Op deze manier leert het lichaam het gewricht weer goed aan te sturen en ontstaat er meer controle. Balans trainen is daarom een vast onderdeel van de behandeling binnen de kinderfysiotherapie.”
Spelen is trainen
Goed nieuws dus voor ouders, want je hoeft geen ingewikkeld trainingsschema te maken. Sterker nog, dat werkt vaak averechts. “In de kinderfysiotherapie trainen we balans vooral door te bewegen en te spelen,” legt Schoenmakers uit.
Een paar simpele activiteiten die je zo kunt doen:
Lopen over een denkbeeldige lijn op de stoep
Hinkelen in de straat of tuin
Een mini-parcours maken met kussens of stoelen
Een bal overgooien terwijl je op één been staat
“Zo lijkt het meer op situaties uit het dagelijks leven”, zegt ze. En precies dát maakt het effectief.
Vergeet kracht niet
Balans en spierkracht gaan hand in hand. Zonder voldoende kracht is het lastig om stabiel te blijven. “Het trainen van spierkracht is daarom erg belangrijk”, benadrukt Schoenmakers. “Natuurlijk wel op een manier die past bij de leeftijd van het kind.” Denk daarbij niet meteen aan gewichten of een sportschool, maar aan simpele bewegingen met het eigen lichaamsgewicht. Opstaan uit een hurkzit, als een kikker springen, traplopen, klimmen in de speeltuin, kruiwagen lopen of gecontroleerd op één been door de knieën zakken: allemaal manieren waarop kinderen sterker worden zonder dat het als ‘krachttraining’ voelt. Juist die combinatie van kracht en balans helpt om steviger te bewegen.
Bij klachten, zoals pijn rond de knie, speelt dat nog sterker. “Voor kinderen met knieklachten is goede stabiliteit van de hele keten belangrijk, want voet, knie en heup werken samen. Balansoefeningen helpen om die samenwerking te verbeteren en klachten te verminderen.”
Meer zelfvertrouwen
Misschien wel het mooiste resultaat van balansoefeningen zie je niet direct in de beweging, maar in het gedrag. “Als de oefeningen goed passen bij het niveau van het kind, groeit niet alleen de balans, maar ook het zelfvertrouwen. Kinderen durven meer te bewegen en doen makkelijker mee met anderen.” En dat merk je overal, zoals op het schoolplein, bij sport en zelfs thuis.
Wanneer moet je iets doen?
Een keer struikelen hoort erbij, maar valt je kind opvallend vaak, vermijdt het bepaalde bewegingen of klaagt het over pijn in enkel, knie of heup? Dan kan het slim zijn om extra aandacht te besteden aan balans. Soms is een beetje spelen en oefenen genoeg. Twijfel je? Dan kan een kinderfysiotherapeut meekijken en gerichte oefeningen geven die passen bij jouw kind.
Balans is geen geluk, maar een kwestie van oefenen. En het mooie is: hoe speelser je het maakt, hoe beter het werkt.
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)