Je baby ademt ineens veel sneller dan normaal. Of je ziet het buikje flink op en neer gaan en vraagt je af: hoort dit nog bij een verkoudheid of krijgt mijn kind echt te weinig lucht? Zeker bij kleine kinderen kan benauwdheid er behoorlijk indrukwekkend uitzien. En omdat ze zelf nog niet kunnen zeggen dat ze benauwd zijn, moet je als ouder weten waar je op kunt letten.
Gelukkig is snel ademen lang niet altijd een reden voor paniek. Toch zijn er een paar signalen waarbij je niet wilt afwachten.
Wanneer is een baby of kind kortademig?
Baby’s ademen van nature sneller dan volwassenen en ook tussen kinderen van verschillende leeftijden zitten flinke verschillen. Bovendien gaat de ademhaling sneller bij bijvoorbeeld huilen, druk spelen en koorts. Daarom zegt alleen het aantal ademhalingen per minuut niet genoeg. Artsen kijken vooral naar het totaalplaatje: ademt een kind snel terwijl het rustig ligt, moet het zichtbaar hard werken om lucht te krijgen en hoe alert is het kind nog?
Een handige eerste stap is om naar je kind te kijken wanneer het rustig is. Gaat de ademhaling na huilen of rondrennen snel weer terug naar normaal, dan is dat iets anders dan wanneer je kind op de bank of in bed blijft hijgen. Let ook op het kuiltje onderaan de hals, net boven het borstbeen. Trekt de huid daar bij iedere ademhaling duidelijk naar binnen, dan kan dat erop wijzen dat je kind extra hard moet werken om lucht te krijgen. Ook piepen, kreunen of zichtbaar moeite hebben met ademhalen kunnen signalen van benauwdheid zijn.
Let vooral op hoeveel moeite ademen kost
Eén van de belangrijkste alarmsignalen is dat je kind zichtbaar extra hard moet werken om te ademen. Je ziet dan bijvoorbeeld de huid tussen of onder de ribben naar binnen trekken bij iedere ademhaling. Dit worden intrekkingen genoemd. Ook de huid in de hals kan naar binnen trekken en de neusvleugels kunnen bij iedere ademhaling opvallend meebewegen.
Kijk daarnaast naar wat je kind nog kan. Een baby die zo benauwd is dat eten en drinken niet goed meer lukt, moet bij de huisarts op controle komen. Bij een ouder kind kan opvallen dat praten moeilijk wordt en het nog maar een paar woorden achter elkaar kan zeggen voordat het opnieuw adem moet halen.
Waardoor kan kortademigheid bij kinderen komen?
Een verkoudheidsvirus is een veelvoorkomende oorzaak. Vooral bij jonge baby’s kan bijvoorbeeld het RS-virus verder zakken naar de kleine luchtwegen en bronchiolitis veroorzaken. Een kind kan dan steeds sneller of piepend gaan ademen, minder drinken en zieker worden. Vooral baby’s jonger dan zes maanden lopen meer risico om ernstig ziek te worden. Maar benauwdheid kan ook passen bij pseudokroep, astma of een longontsteking.
Bij pseudokroep hoor je vaak een blaffende hoest en een gierend geluid bij het inademen. Bij astma komt juist een piepende uitademing vaak voor. Begint de benauwdheid heel plotseling tijdens het eten of spelen met kleine voorwerpen, denk dan ook aan verslikking of iets dat in de luchtweg terecht is gekomen. Ook een ernstige allergische reactie kan plotseling ademhalingsproblemen geven. Let extra op wanneer moeilijk of piepend ademen samengaat met bijvoorbeeld zwelling van de tong of keel, heesheid, huiduitslag, overgeven, bleekheid of sufheid. Een ernstige allergische reactie kan levensbedreigend zijn.
Wanneer moet je direct de huisarts bellen?
Bel direct de huisarts of huisartsenpost als je kind in rust duidelijk snel of moeilijk ademt. Let vooral op deze signalen:
De huid trekt bij het ademen naar binnen tussen de ribben, onder de ribben of bij de hals
De neusvleugels bewegen opvallend mee
Je kind piept of kreunt bij het ademen
Er zijn ademstops
Je kind wordt suf of reageert minder goed
Het gezicht wordt opvallend bleek, grauw of grijs
De lippen of huid verkleuren blauw of grijs
Let ook op drinken en plassen. Een benauwde baby kan zoveel energie kwijt zijn aan ademhalen dat drinken nauwelijks meer lukt. Drinkt je kind minder dan de helft van normaal, dan is dat ook een reden om direct contact op te nemen. Baby’s en jonge kinderen kunnen bovendien relatief snel uitdrogen. Is je baby jonger dan drie maanden en heeft hij of zij koorts van 38 graden of hoger? Bel dan eveneens direct de huisarts of huisartsen-spoedpost, ook als de ademhaling op dat moment nog redelijk rustig lijkt.
Wanneer bel je 112 bij kortademigheid of benauwdheid?
Bel 112 wanneer je kind nauwelijks of niet meer normaal kan ademen, buiten bewustzijn raakt of ernstig benauwd is en blauw-paars verkleurt of suf wordt. Ook bij een ernstige verslikking waarbij de luchtweg geblokkeerd blijft of bij een heftige allergische reactie met ademhalingsproblemen is snel handelen belangrijk. Bel dan zo snel mogelijk 112.
Vertrouw niet alleen op een saturatiemeter
Heb je thuis een zuurstofmeter liggen, dan kan het verleidelijk zijn om vooral naar dat percentage te kijken. Toch is dat bij kinderen geen goede manier om zelf te bepalen hoe ernstig de benauwdheid is. Metingen kunnen door beweging, koude handen en andere factoren onnauwkeurig zijn. Bovendien kan de zuurstofsaturatie bij kinderen pas relatief laat dalen, terwijl ze daarvoor al veel moeite doen om te ademen. Kijk dus vooral naar je kind en wacht bij duidelijke alarmsignalen niet tot een apparaat een laag getal laat zien.
Vertrouw ook op je moederinstinct
Twijfel je ondanks alles of het wel goed gaat? Vertrouw dan ook op je moederinstinct. Jij kent je kind en merkt vaak als eerste dat het anders reageert, ademt of zich gedraagt dan normaal. Je hoeft niet eerst alle alarmsignalen af te kunnen vinken voordat je de huisarts belt. Voelt het niet goed, wordt je kind zieker of maak je je serieus zorgen? Neem dan contact op. Liever een keer te veel overleggen dan te lang blijven twijfelen.
Wat was voor jou het moment waarop je voelde: nu moet ik de huisarts bellen?
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)