Borstvoeding geven gaat lang niet altijd vanzelf en ondertussen vliegen de goedbedoelde adviezen je om de oren. ‘Je melk ziet er wel dun uit.’ ‘Misschien zit er niet genoeg voeding in.’ ‘Je baby wil alweer drinken, dus je zult wel te weinig melk hebben.’ Veel van die uitspraken klinken logisch, maar kloppen lang niet altijd.
Rond borstvoeding doen nog steeds allerlei verhalen de ronde waardoor je als moeder zomaar aan jezelf van kunt gaan twijfelen. Lactatiekundige Geerte van den Broek van Borstvoeding Academie neemt een paar van die onzekerheden weg en legt uit hoe het zit.
‘Mijn melk is vast niet voedzaam genoeg’
Een baby die onrustig is, vaak wil drinken of minder hard groeit dan gehoopt: voor veel moeders is de conclusie snel getrokken. Ligt het aan mijn melk? “Moeders maken zichzelf heel snel verantwoordelijk als de borstvoeding niet loopt zoals ze hadden gehoopt”, ziet Van den Broek in de praktijk. “Dan ontstaat al gauw het idee dat hun melk misschien niet goed genoeg is.”
Maar juist daar gaat het volgens haar vaak mis. Een baby die onvoldoende groeit, krijgt niet automatisch ‘te weinig voeding’ uit de moedermelk. “Je moet veel breder kijken. Hoeveel melk wordt er gemaakt? Hoeveel krijgt de baby daadwerkelijk binnen? Hoe verloopt het drinken? En spelen er nog andere factoren mee?” De kwaliteit van de melk krijgt volgens haar dus soms de schuld, terwijl het echte antwoord ergens anders kan liggen.
‘Ik eet niet gezond genoeg, dus mijn melk is ook minder goed’
Na een gebroken nacht en een dag waarop ontbijten én lunchen er bijna bij inschoten, kan de twijfel zomaar toeslaan. Krijgt je baby via jouw melk eigenlijk wel genoeg binnen als jij zelf allesbehalve perfect eet? “De gedachte dat een moeder geen goede melk zou geven omdat ze zelf onvoldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, klopt in de meeste gevallen niet”, zegt Van den Broek. “Moedermelk is geen directe afspiegeling van wat een moeder op een dag eet.”
Je lichaam vangt daarin veel zelf op. “Het beschikt over allerlei mechanismen om de samenstelling van de melk te reguleren en ervoor te zorgen dat een baby krijgt wat hij nodig heeft.” Goed eten blijft natuurlijk belangrijk, maar vooral voor je eigen herstel, gezondheid en energie.
Helemaal los van je voeding staat moedermelk trouwens ook weer niet. “Sommige voedingsstoffen worden wel beïnvloed door wat een moeder binnenkrijgt en eventuele tekorten. Denk bijvoorbeeld aan vitamine B12, vooral bij moeders die veganistisch eten zonder passende suppletie.” Bij een heel eenzijdig eetpatroon of een vastgesteld tekort kan het daarom slim zijn om daar gericht naar te laten kijken. Maar één slechte eetdag maakt je melk niet ineens minder goed.
‘Mijn melk ziet er waterig uit’
Wie weleens kolft, heeft het misschien al gezien: moedermelk kan er de ene keer romig en wit uitzien en de volgende keer ineens veel dunner of zelfs wat blauwachtig. Dat kan best even vreemd ogen, maar over de voedingswaarde zegt het weinig. “Het uiterlijk van moedermelk zegt weinig over hoe voedzaam die is”, legt Van den Broek uit. “De melk kan op het ene moment wat dunner lijken en op een ander moment juist romiger zijn.”
Het vetgehalte van moedermelk kan tijdens een voeding en door de dag heen verschillen. Daardoor ziet de melk er de ene keer wat romiger uit dan de andere. “Waterige melk is dus geen teken dat een moeder onvoldoende voedzame melk maakt.” Een wat flesje met wat dunnere moedermelk zegt dus lang niet zoveel als je misschien denkt.
‘Mijn baby groeit niet goed, dus er zit te weinig voeding in mijn melk’
Groeit je baby minder goed, dan ligt dat niet automatisch aan hoe voedzaam je melk is. “Je moet echt onderscheid maken tussen de kwaliteit van de melk en hoeveel een baby daadwerkelijk binnenkrijgt”, zegt Van den Broek. Soms is de melkproductie bijvoorbeeld wat lager of lukt het een baby niet om effectief genoeg te drinken. “Dat zijn heel andere vragen dan: is deze melk wel voedzaam genoeg?”
Ook opmerkingen van anderen kunnen de twijfel flink aanwakkeren. “Oma’s zeggen bijvoorbeeld: ‘Ik had ook niet voldoende voeding in mijn melk’ of: ‘Zit er wel genoeg voeding in je melk?’ Dat kan een moeder ontzettend onzeker maken.” Terwijl je volgens Van den Broek eerst veel breder moet kijken naar wat er precies speelt.
Perfect bestaat niet
Misschien is dat uiteindelijk wel de fijnste boodschap: borstvoeding hoeft niet perfect te gaan en jij hoeft het ook niet perfect te doen. Een dag waarop je nauwelijks aan eten toekomt, moe bent of simpelweg het gevoel hebt dat alles nét wat rommeliger loopt, zegt weinig over het grotere geheel. “Een moeder hoeft niet perfect te eten om goede moedermelk te maken”, benadrukt de lactatiekundige. “Wel is het belangrijk dat zij zelf voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, vooral voor haar eigen gezondheid, herstel en energieniveau.”
Dus wees ook een beetje mild voor jezelf. Niet ieder voedingsmoment hoeft soepel te verlopen en je hoeft bij twijfel echt niet meteen te denken dat jij iets verkeerd doet. Al die spanning kan het voeden soms juist lastiger maken, bijvoorbeeld doordat de melk minder makkelijk toeschiet. Gaat het drinken of groeien langere tijd niet zoals gehoopt, dan is het natuurlijk goed om samen met een deskundige te kijken wat er speelt. Maar een mindere dag? Die mag gewoon een mindere dag zijn. Je bent niet alleen je baby aan het voeden, je bent zelf ook aan het oefenen en aan het leren.
Welke goedbedoelde opmerking over borstvoeding had van jou best achterwege mogen blijven?
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)