Je staat in de speeltuin, je peuter is eerst leuk aan het spelen en ineens deelt hij een pets uit. Jij staat roodgloeiend van schaamte. Herkenbaar? Het klinkt misschien schrijnend, maar dit gedrag is voor deze leeftijd verrassend normaal. Peuters die slaan, duwen of bijten zijn niet stout of 'lastig'. Ze zijn vooral... nog kind.
Volgens opvoedcoach Annelies Bobeldijk van WOW Opvoedcoaching zijn we geneigd om dit gedrag veel zwaarder te maken dan nodig. “We hangen er snel een heftig label aan, terwijl dit juist heel typisch peutergedrag is. Een kind van twee kan zijn gevoelens nog niet netjes verwoorden. Frustratie zit in het lijf en dan reageert een kind dus vanuit dat lijf.”
Waarom doen peuters en kinderen dit?
Een peuter botst de hele dag op grenzen, zowel letterlijk als figuurlijk. Dingen lukken niet, woorden schieten tekort, emoties zijn intens. “Jonge kinderen lopen voortdurend tegen hun eigen onvermogen aan. Frustratie stapelt zich op en die komt er vaak fysiek uit. Dat is niet prettig voor degene die het ontvangt, maar ontwikkelingstechnisch gezien hoort het erbij”, legt Bobeldijk uit.
En nee: een peuter die slaat groeit daarmee niet per se uit tot een pestkop of 'een probleemgeval'. “Als een kind op zijn tweede slaat, zegt dat echt niets over de toekomst. Het maakt hem geen mini-terrorist. Ouders kunnen dat idee gerust loslaten.”
Hoe reageer je op slaan, duwen of bijten?
Ouders schieten vaak direct in de actie: rennen, tussenbeide komen en oplossen. Maar volgens Bobeldijk zijn we soms simpelweg te snel. “We staan erbij als moeder Teresa en willen alles voorkomen, maar daarmee ontneem je een kind de kans om te leren. Als je steeds voorkomt dat er iets gebeurt, ontdekt hij ook niet wat de gevolgen zijn.” Dat betekent niet dat je helemaal niets moet doen. Het gaat om balans.
1. Wacht even rust af en kijkt wat er gebeurt
Grijp pas in als het echt misgaat. Peuters slaan elkaar niet het ziekenhuis in. Als je ziet dat het escaleert, dan pak je het over. Tot die tijd mag je best iets meer vertrouwen hebben.
2. Benoem de grens
Zeg vervolgens rustig: "Ho, slaan doen we niet."
3. Laat gelijk zien wat wél kan
“Laat je kind herhalen wat hij zou kunnen zeggen. Bijvoorbeeld: ‘Mag ik ook met dat speelgoed spelen?’ Dat is alternatief gedrag op hun niveau.”
4. Wacht soms een paar tellen langer
Wie weet lost het zich vanzelf op. “Misschien duwt het andere kind terug en schrikt je kind. Misschien begint het andere kind te huilen en zegt jouw kind uit zichzelf sorry. Dat gebeurt alleen als jij niet direct ertussen springt.”
Maar wat als het blijft doorgaan?
Sommige ouders vragen zich af of er een diepere oorzaak is als het slaan of bijten niet lijkt te verdwijnen. Volgens de opvoedcoach ligt het antwoord vaak niet bij het gedrag zelf. “Er zit bijna altijd onmacht onder. Een kind voelt zich niet gehoord, begrijpt zijn gevoelens niet of ervaart oneerlijkheid. Als je alleen reageert op het fysieke gedrag, mis je wat eronder zit.”
Denk aan een kind dat steeds wordt overvleugeld door een mondiger broer of zus, snel overvraagd raakt of zich regelmatig achtergesteld voelt. In zulke situaties bouwt onmacht zich op en komt die er fysiek uit. Straf haalt het gedrag misschien even weg, maar verandert niets aan de gevoelens eronder. “Ouders zoeken vaak naar de snelle oplossing, maar opvoeden draait om begrijpen wat eronder zit, niet alleen om het zichtbare gedrag.”
Wanneer moet je je zorgen maken?
Ook hier is Bobeldijk helder. “Bij peuters eigenlijk nooit. Een kind van twee dat slaat is normaal. Bij oudere kinderen gaat het vooral om de vraag: wat zit eronder? Het fysieke gedrag is bijna nooit het echte probleem.”
Peuters die slaan confronteren ons vaak met onze eigen angst. We willen niet dat ons kind onaardig is, anderen pijn doet of 'anders' lijkt. Maar dat hoeft allemaal niet zo dramatisch te zijn. “Ouders schieten snel in de paniekmodus, terwijl dit gedrag echt geen voorbode is van een leven vol problemen. Iets meer relativeren helpt enorm.”
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)