Bij pijn aan de hiel krijgt ‘hielspoor’ al snel de schuld. Ook als degene met klachten pas negen of tien jaar oud is. Toch is dat bij kinderen vaak een misverstand. Hun hiel is nog volop in de groei, waardoor de pijn meestal ergens anders vandaan komt.
Podotherapeut Linda Ehrenhard van Podotherapie Reggestreek ziet dit regelmatig in haar praktijk. Ze legt uit waarom hielspoor bij kinderen weinig voorkomt en hoe je het verschil herkent.
Kan een kind hielspoor hebben?
Een hielspoor is een klein botuitsteeksel aan de onderkant van het hielbeen. Het kan zich in de loop van de tijd vormen bij de aanhechting van de peesplaat onder de voet. Een hielspoor wordt regelmatig gezien bij mensen met irritatie van de peesplaat, maar is lang niet altijd de oorzaak van de pijn. Een hielspoor komt vooral voor bij volwassenen en wordt bij jonge kinderen nauwelijks gezien. Toch ziet Ehrenhard regelmatig kinderen die al voor hielspoor zijn behandeld. "Een echt hielspoor komt bij jonge kinderen nauwelijks voor. Ook irritatie van de peesplaat zien we bij kinderen minder vaak dan bij volwassenen, maar het kan wel voorkomen. Bij een groeiend kind met hielpijn tijdens of na het sporten denken we eerder aan irritatie van de groeischijf van het hielbeen."
De groeischijf is vaak de boosdoener
De hiel van een kind is nog volop in ontwikkeling. Aan de achterkant van het hielbeen zit een groeischijf waaraan de achillespees trekt. Tijdens een groeispurt kunnen botten sneller groeien dan spieren en pezen. Tel daar veel rennen, springen en landen bij op en de groeischijf kan geïrriteerd raken. Dit wordt de ziekte van Sever genoemd. "Bij een kind in de groei dat pijn krijgt tijdens of na het sporten, moet je daarom juist naar de groeischijf van het hielbeen kijken", zegt ze. "De naam ziekte van Sever klinkt misschien heftig, maar het gaat om een overbelasting van die groeischijf."
De klacht komt vooral voor bij kinderen die veel voetballen, hockeyen, hardlopen, dansen of turnen. Iedere sprint, sprong en landing belast de hiel opnieuw. Vooral tijdens een groeispurt, aan het begin van een nieuw sportseizoen of na een plotselinge uitbreiding van het aantal trainingen kan dat te veel worden.
Wanneer en waar doet de hiel pijn?
De plek en het moment van de pijn geven vaak al belangrijke aanwijzingen. Bij de ziekte van Sever zit de pijn meestal aan de achterkant van de hiel, rond de plek waar de achillespees vastzit. Soms voelt een kind de pijn ook wat meer aan de onderkant. De klachten spelen vooral op tijdens of kort na het sporten en nemen meestal af met rust.
Bij hielspoor of irritatie van de peesplaat zit de pijn vaker duidelijk onder de hiel. Vooral de eerste stappen na het opstaan of na lang zitten kunnen daardoor vervelend zijn. Na een tijdje lopen neemt de pijn soms af, om na lang staan of bewegen weer terug te komen.
Op papier klinkt het verschil misschien duidelijk, maar hielklachten houden zich niet altijd netjes aan één vast patroon. Begon de pijn direct na een val of verkeerde landing? Dan kan er bijvoorbeeld ook sprake zijn van een kneuzing of breuk. Zelf de diagnose stellen op basis van de plek van de pijn is daarom niet zo verstandig.
Zo wordt hielpijn bij een kind onderzocht
Een behandelaar wil eerst weten hoelang je kind al pijn heeft, wanneer de klachten opkomen en of er onlangs iets veranderde. Is je kind harder gaan groeien, vaker gaan sporten of op andere schoenen gaan trainen? Ook wordt gevraagd of de pijn na een val begon en of je kind inmiddels anders loopt. "Bij podotherapeutisch onderzoek kijken we verder dan alleen de pijnlijke plek", legt Ehrenhard uit. "We beoordelen ook de groeischijf, voetstand, enkelbeweeglijkheid, drukverdeling, schoenen en manier van lopen. Zo krijgen we een veel completer beeld."
Vaak wordt ook aan beide zijkanten van het achterste deel van de hiel geknepen. Is dat pijnlijk, dan past dit bij de ziekte van Sever. Daarnaast kijkt de behandelaar of je kind mank loopt of op de tenen gaat lopen om de pijnlijke hiel te ontzien.
Een röntgenfoto maakt niet altijd meer duidelijk
Bij hielpijn bij een kind is meestal geen röntgenfoto nodig. De ziekte van Sever wordt doorgaans vastgesteld op basis van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Een eventueel hielspoor op een röntgenfoto betekent bovendien niet automatisch dat dit de oorzaak van de pijn is. Ook kan de groeischijf er op een foto bij kinderen met én zonder klachten vergelijkbaar uitzien. Beeldvorming wordt vooral overwogen wanneer de klachten niet goed bij Sever passen, na een ongeluk zijn ontstaan, erg heftig zijn of ondanks rust blijven aanhouden. “Ouders verwachten soms dat je de oorzaak op een foto moet kunnen zien”, zegt Ehrenhard. “Maar bij deze klacht werkt dat niet altijd zo. Beeldvormend onderzoek wordt vooral gebruikt wanneer we een andere oorzaak willen uitsluiten.”
Waarom de juiste diagnose belangrijk is
Hielpijn is hielpijn, zou je misschien denken. Toch maakt de oorzaak wel degelijk verschil voor de aanpak. Bij de ziekte van Sever draait het vooral om het aanpassen van de sportbelasting, goed passende schoenen en zo nodig begeleiding bij de voetstand of beweeglijkheid van de enkel. Een willekeurig paar hielspoorzooltjes kopen is daarom niet automatisch de oplossing. "Een fysiotherapeut kan een belangrijke rol spelen bij het begeleiden van de sportbelasting en het verbeteren van kracht en beweeglijkheid", zegt Ehrenhard. "Maar voor het vaststellen van de oorzaak kan aanvullend podotherapeutisch onderzoek waardevol zijn. Een behandeling voor hielspoor sluit niet altijd aan bij de klachten van een groeiend kind."
Klaagt je kind steeds opnieuw over hielpijn? Plak er dan niet te snel het etiket hielspoor op. Laat eerst uitzoeken welk deel van die hiel eigenlijk protesteert.
Had jij bij hielpijn van je kind meteen aan hielspoor gedacht of kende je de ziekte van Sever al? Deel je ervaring in de reactie!
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)