De eerste paar keer is er misschien nog weinig aan de hand. Even zitten en de pijn trekt weer weg. Maar als je kind na iedere voetbaltraining, dansles of turnwedstrijd opnieuw over een zere hiel klaagt, is het slim om beter te kijken. Zeker tijdens een groeispurt kan de ziekte van Sever opspelen.
Hoewel de naam anders doet vermoeden, gaat het niet om een ernstige ziekte. Wat is er dan wél aan de hand en hoe herken je deze typische groeiklacht? We vragen het aan podotherapeut Linda Ehrenhard van Podotherapie Reggestreek.
Wat is de ziekte van Sever?
Bij de ziekte van Sever raakt de groeischijf aan de achterzijde van het hielbeen geïrriteerd en overbelast. Deze plek bevindt zich bij de aanhechting van de achillespees. De officiële naam is apofysitis calcanei, maar ook dat klinkt een stuk spannender dan nodig. "De groeischijf is een kwetsbare plek in het hielbeen", vertelt Ehrenhard. "Tijdens een groeispurt kunnen de botten sneller groeien dan de spieren en pezen. Daardoor komt er meer trekkracht van de achillespees op het hielbeen te staan. Als een kind daarnaast veel rent en springt, kan de groeischijf geïrriteerd raken."
Vooral actieve kinderen tussen de acht en vijftien jaar kunnen er last van krijgen. Juist in die periode groeien ze vaak hard, terwijl ook hun sportagenda behoorlijk vol kan zitten. De ziekte van Sever is volgens het Nederlands Huisartsen Genootschap zelfs de meest voorkomende oorzaak van hielpijn bij kinderen.
Hoe herken je de ziekte van Sever?
De pijn zit meestal aan de achterkant van de hiel en kan doorlopen naar de onderzijde. Sommige kinderen hebben last van één voet, andere voelen de pijn aan beide hielen. "Vaak vertellen kinderen dat ze aan het begin van de training nog weinig voelen, maar dat de pijn tijdens het sporten steeds erger wordt", zegt ze. "Sommige kinderen gaan op hun tenen of mank lopen om de hiel te ontlasten."
Dit zijn veelvoorkomende klachten:
Pijn aan de achterkant of onderkant van de hiel
Klachten tijdens of na rennen en springen
Pijn wanneer je in de zijkanten van het hielbeen knijpt
De klachten beginnen meestal geleidelijk. Je kind heeft eerst alleen wat last na het sporten, maar krijgt na verloop van tijd ook tijdens de training pijn. Begon de pijn direct na een val, botsing of verkeerde landing? Dan kan er iets anders aan de hand zijn.
Waarom krijgen sportende kinderen er last van?
Bij sporten als voetbal, hockey, atletiek, basketbal, tennis, dansen en turnen krijgen de hielen flink wat te verduren. Iedere sprint, sprong en landing geeft opnieuw belasting. "Tijdens een groeispurt is de belastbaarheid tijdelijk lager", legt Ehrenhard uit. "Als een kind op dat moment meerdere keren per week intensief sport, kan de belasting groter worden dan de hiel aankan." De klachten kunnen ook ontstaan wanneer het trainingsschema plotseling een stuk voller wordt. "We zien het bijvoorbeeld na de zomerstop, als kinderen ineens weer meerdere trainingen en een wedstrijd per week hebben. Het lichaam moet opnieuw wennen aan die belasting."
Ook andere factoren kunnen meespelen, zoals gespannen kuitspieren, een enkel die minder soepel beweegt, versleten sportschoenen of schoenen met weinig demping. Voetbalschoenen met noppen en sporten op een harde ondergrond kunnen de hiel eveneens extra belasten. Ook lichaamsbouw en de verhouding tussen belasting en belastbaarheid kunnen meespelen. "Niet ieder sportend kind met hielpijn heeft automatisch de ziekte van Sever", benadrukt Ehrenhard. "Daarom kijken we niet alleen naar de plek waar het pijn doet, maar ook naar de voetstand, enkelbeweeglijkheid, drukverdeling, schoenen en manier van lopen."
Mag je kind blijven sporten?
Dat hangt af van hoeveel pijn je kind heeft. Volledig stoppen is niet altijd nodig, maar doorgaan alsof er niets aan de hand is, is ook geen goed idee. "Pijn is hierbij een belangrijke graadmeter", zegt Ehrenhard. "Heeft je kind alleen lichte klachten en loopt het normaal? Dan kan sporten soms in aangepaste vorm doorgaan. Gaat je kind mank lopen of blijft de pijn na het sporten aanwezig, dan is de belasting te hoog." Laat je kind liever niet sporten met pijnstillers om de klachten te onderdrukken. Daardoor voelt het de waarschuwingssignalen minder goed en kan de hiel ongemerkt verder worden overbelast. Tijdelijk minder trainen of kiezen voor een activiteit met weinig schokbelasting, zoals fietsen of zwemmen, kan dan verstandiger zijn.
Wat helpt tegen de klachten?
De behandeling draait vooral om het tijdelijk verminderen van de belasting en het verlichten van de pijn. Koelen na het sporten kan de pijn tijdelijk verminderen, maar leg ijs nooit rechtstreeks op de huid. Wikkel het bijvoorbeeld in een theedoek en koel de hiel tien tot vijftien minuten. Controleer daarnaast de schoenen van je kind. Zijn ze niet te klein, scheef afgesleten of nauwelijks nog gedempt? Vooral tijdens een groeispurt kunnen schoenen sneller te klein of versleten zijn dan je denkt. Langdurig lopen op heel platte, harde zolen kan de klachten soms verergeren.
Rekoefeningen voor de kuitspieren kunnen helpen wanneer deze spieren erg gespannen zijn, maar laat een behandelaar, zoals een podotherapeut, eerst beoordelen welke oefeningen geschikt zijn. "We kunnen kinderen soms goed helpen met een hakverhoging of podotherapeutische zolen", vertelt Ehrenhard. "Dat is vooral zinvol wanneer de voetstand, een beperkte enkelbeweeglijkheid of de drukverdeling een rol speelt. Laat wel eerst beoordelen welke oplossing bij het kind past. Zomaar een verhoging in één schoen leggen of standaardzooltjes kopen is niet verstandig."
Wanneer moet je hielpijn laten nakijken?
Loopt je kind mank, kan het nauwelijks op de voet staan of doet de hiel zelfs pijn tijdens het zitten of liggen? Laat er dan even naar kijken. Bel ook de huisarts als je kind ’s nachts wakker wordt van de pijn of als de hiel rood, warm of flink gezwollen is. Heeft je kind koorts, voelt het zich ziek of zie je een wond of opvallende verkleuring? Wacht dan niet af. Begon de pijn na een val of ongelukje, dan is het belangrijk om een kneuzing of breuk uit te sluiten. "Blijven de klachten ondanks rust terugkomen of wordt de pijn steeds erger, laat dan verder onderzoeken wat er speelt", zegt Ehrenhard. "Bij sportende kinderen is overbelasting vaak de oorzaak, maar hielpijn is niet automatisch de ziekte van Sever."
Gaat de ziekte van Sever weer over?
De vooruitzichten zijn gelukkig goed. Uiteindelijk verdwijnen de klachten wanneer de groeischijf van het hielbeen is gesloten. De ziekte van Sever veroorzaakt gelukkig geen blijvende schade. Tijdens de groeiperiode kan de pijn wel terugkomen, bijvoorbeeld na een nieuwe groeispurt of een drukke sportperiode. Bouw trainingen daarom rustig op nadat je kind een tijdje minder heeft gesport. "Neem hielpijn bij een kind serieus, maar schrik niet direct", sluit Ehrenhard af. "Met de juiste aanpassingen kunnen de klachten meestal goed onder controle worden gebracht en kan het kind het sporten geleidelijk weer opbouwen."
Heeft jouw kind ook weleens last van hielpijn na het sporten? Hoe gaan jullie daarmee om? Deel je ervaring in de reacties!
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)