Je kind komt rillend uit het zwembad met blauwige lippen. Of je baby huilt zo hard dat het mondje even paarsblauw lijkt. Grote kans dat je hart dan meteen een sprongetje overslaat. Logisch, want blauwe lippen zien er al snel alarmerend uit. Toch is er niet altijd iets ernstigs aan de hand.
Soms is kou de simpele verklaring. Maar er zijn ook situaties waarin blauwe lippen wél een teken kunnen zijn dat je kind te weinig zuurstof krijgt. Daarom draait het niet alleen om de kleur, maar vooral om de vraag: hoe ziet je kind er verder uit?
Waarom kunnen lippen blauw worden?
Blauwe of paarsige lippen worden in medische taal vaak cyanose genoemd. Dat betekent dat de huid, lippen of nagels blauw kunnen kleuren doordat er te weinig zuurstof in het bloed zit of doordat de doorbloeding tijdelijk minder goed is. Omdat de huid op je lippen dun is, valt zo’n kleurverandering daar extra snel op. Bij kinderen met een donkere huid kan blauw of grijs soms juist beter zichtbaar zijn aan de lippen, het tandvlees, de handpalmen, voetzolen, nagels of de binnenkant van de oogleden.
Dat klinkt meteen ernstig, maar de context maakt veel uit. Heeft je kind net in koud water gezwommen, buiten in de wind gespeeld of een ijsje gegeten? Daardoor kunnen lippen tijdelijk blauwpaars lijken. Dat ziet er misschien spannend uit, maar kan dus ook gewoon een reactie op kou zijn.
Wanneer moet je wél meteen in actie komen?
Blauwe lippen zijn vaak minder alarmerend als er een duidelijke, tijdelijke aanleiding is. Denk aan zwemmen, kou, wind, een ijsje of lang buiten spelen zonder warme kleding. Zeker als je kind verder vrolijk is, normaal praat of drinkt, goed reageert en de kleur snel verbetert zodra het opwarmt. Ook tijdens een heftige huilbui kunnen de lippen soms kort blauw of paars kleuren. Sommige jonge kinderen houden bij boosheid, schrik of pijn heel even hun adem in. Dat kan er indrukwekkend uitzien, maar trekt vaak vanzelf weer weg.
Zie je dit vaker, of gebeurt het voor het eerst en schrik je ervan? Dan is het slim om het een keer met de huisarts te bespreken.
Wanneer moet je meteen bellen?
Er zijn ook momenten waarop je niet wilt afwachten. Blauwe lippen worden wél zorgelijk als je kind er ziek, benauwd of suf bij is. Let vooral op de ademhaling. Trekt de huid tussen de ribben naar binnen? Bewegen de neusvleugels mee? Ademt je kind opvallend snel, piepend of kreunend? Kan het niet goed praten, drinken of huilen? Dan wil je niet afwachten. Ook slapheid, sufheid, grauw zien, moeilijk wakker worden, verward reageren of een blauwe kleur die niet snel wegtrekt zijn alarmsignalen. In dat geval bel je direct de huisartsenpost of 112. Gaat het om ernstige benauwdheid, verslikking, bewustzijnsverlies of snelle achteruitgang? Bel dan 112.
En als je kind net uit het zwembad komt?
Na zwemmen of lang buitenspelen in de kou kunnen lippen tijdelijk blauw lijken. Dat komt doordat het lichaam bij kou de bloedvaten in de huid wat vernauwt om warmte vast te houden. Vaak zie je dan ook koude handen, rillen of klappertanden. Breng je kind naar binnen, droog het af, trek droge warme kleding aan en kijk of de kleur snel verbetert.
Let wel op: kou mag niet het enige zijn waar je naar kijkt. Is je kind suf, blijft het rillen, wordt het niet warmer of gedraagt het zich vreemd? Dan kan er meer aan de hand zijn. Het Rode Kruis adviseert bij onderkoeling onder meer om iemand naar een warmere omgeving te brengen en 112 te bellen als iemand suf is of wordt.
Kan een kind blauwe lippen door huilen?
Sommige jonge kinderen houden tijdens een heftige huilbui of schrikreactie kort hun adem in. Dat worden breath-holding spells genoemd. Het kan er heftig uitzien: je kind huilt, stopt heel even met ademen, de lippen kleuren blauw en soms valt een kind zelfs kort weg. Volgens het Rode Kruis kan zo’n aanval worden uitgelokt door boosheid of frustratie en kan er soms een blauwe verkleuring van de lippen optreden.
Toch is het belangrijk om dit niet zelf zomaar als ‘onschuldig’ te labelen, zeker niet de eerste keer. Is je kind bewusteloos, ademt het niet normaal, duurt het langer dan je gewend bent of vertrouw je het niet? Bel dan 112. Laat een arts ook meekijken als dit vaker gebeurt, zodat duidelijk is of het inderdaad om breath-holding spells gaat en niet om iets anders.
Verslikken, benauwdheid of een allergische reactie
Blauwe lippen kunnen ook ontstaan als je kind zich verslikt of iets in de luchtweg heeft. Kan je kind nog hoesten, huilen of ademen, moedig het dan aan om te blijven hoesten en blijf erbij. Heeft hoesten geen effect of kan je kind niet goed ademen, dan is dat spoed. Het Rode Kruis adviseert om direct hulp te roepen en 112 te laten bellen wanneer hoesten geen effect heeft.
Ook bij een ernstige allergische reactie moet je alert zijn. Dikke lippen op zichzelf zijn iets anders dan blauwe lippen, maar zwelling van tong of keel, benauwdheid of moeilijk ademen is spoed. Thuisarts adviseert bij een dikke tong of keel, moeilijk ademen of benauwdheid met spoed de huisarts of 112 te bellen.
Extra opletten bij baby met blauwe lippen
Bij baby’s is de drempel om hulp te vragen lager. Zij kunnen niet vertellen wat ze voelen en kunnen sneller achteruitgaan als ze benauwd zijn of slecht drinken. Kijk daarom niet alleen naar de lippen, maar ook naar het hele gedrag. Drinkt je baby minder dan normaal, ademt hij snel of zwaar, is hij slap, suf of grauw? Neem dan direct contact op met een arts.
Juist bij baby’s is je onderbuikgevoel ook belangrijk. Merk je dat je baby anders reageert dan normaal, veel suffer is of niet goed drinkt, dan hoef je niet te wachten tot het ‘erg genoeg’ voelt. Bel liever laagdrempelig voor overleg.
Wat kun je op dat moment doen?
Blijf eerst zo rustig mogelijk en kijk naar je kind als geheel. Komt het door kou? Breng je kind naar binnen, droog het goed af, trek warme kleding aan en geef het de tijd om op te warmen. Kijk daarna of de kleur snel verbetert en of je kind zich normaal gedraagt. Is er geen duidelijke koudeprikkel, of zie je dat je kind benauwd, suf, slap of grauw is? Ga dan niet zelf dokteren. Laat je kind zitten of liggen in een houding waarin het prettig ademt, maak strakke kleding los en bel medische hulp.
Twijfel je? Blijf dan niet eindeloos naar die lippen kijken, maar bel voor advies. Een huisarts kan beter inschatten of je kind direct gezien moet worden, of dat je het veilig even kunt aankijken.
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)