Hoest je kind veel, ademt het piepend of is hij of zij snel benauwd? Dan kan astma al snel door je hoofd schieten. Maar noem je zulke klachten bij een baby of jong kind eigenlijk al astma? En op welke symptomen moet je letten?
Vooral bij jonge kinderen ligt dat iets ingewikkelder dan je misschien denkt. Wanneer spreken artsen wél van astma en hoe wordt onderzocht wat er aan de hand is?
Wat is astma bij kinderen?
Astma is een aandoening waarbij de luchtwegen overgevoelig zijn en kunnen vernauwen. Bij bepaalde prikkels trekken de spiertjes rond de luchtwegen samen, terwijl het slijmvlies dikker kan worden en extra slijm kan ontstaan. Daardoor krijgt je kind tijdelijk minder makkelijk lucht en kan het gaan hoesten, piepen of benauwd worden.
De klachten kunnen behoorlijk wisselen. De ene dag merk je nauwelijks iets, de andere dag heeft je kind duidelijk last. Verkoudheid en griep kunnen klachten uitlokken, maar ook pollen, huisstofmijt, huisdieren, rook, kou, luchtvervuiling en inspanning kunnen prikkels zijn.
Noem je het bij baby’s en peuters dan ook astma?
Bij kinderen kan dus zeker sprake zijn van astma, maar bij baby’s en kinderen jonger dan 6 jaar zijn artsen terughoudend met die diagnose. Piepend ademen komt op jonge leeftijd namelijk vaak voor, bijvoorbeeld tijdens een verkoudheid. Meer dan de helft van de jonge kinderen met zulke periodes blijkt later geen astma te hebben en vaak verdwijnen de klachten vóór het zesde jaar.
Heeft een kind jonger dan 6 jaar meerdere periodes waarin het piepend uitademt, dan wordt volgens de huisartsenrichtlijn vaak gesproken van 'episodisch expiratoir piepen'. Dat klinkt ingewikkeld, maar komt simpelweg neer op aanvallen van piepend uitademen, vaak tijdens een luchtweginfectie. De diagnose astma wordt op deze leeftijd alleen gesteld als daar sterke aanwijzingen voor zijn.
Wat zijn symptomen van astma bij kinderen?
Een piepende ademhaling is een bekend signaal, maar zeker niet het enige. Kinderen met astma kunnen regelmatig hoesten, sneller buiten adem zijn, benauwd worden of sneller moe zijn tijdens rennen en sporten. Klachten kunnen bijvoorbeeld vooral ’s nachts, tijdens een verkoudheid of na inspanning optreden.
Bij baby’s en peuters is benauwdheid soms lastiger te herkennen. Een kind kan sneller gaan ademen, de neusvleugels kunnen zichtbaar meebewegen en de huid tussen of onder de ribben kan bij het ademhalen naar binnen trekken. Zulke signalen kunnen erop wijzen dat je kind moeite heeft met ademhalen.
Hoe weet je of je kind astma heeft?
De huisarts kijkt vooral naar het hele patroon. Wanneer ontstaan de klachten? Gebeurt het na een verkoudheid, tijdens het rennen, ’s nachts of na contact met bijvoorbeeld huisdieren of rook? Ook eczeem en astma, hooikoorts of eczeem bij de ouders kunnen worden meegenomen. De huisarts kijkt naar de ademhaling en luistert naar de longen, het liefst wanneer je kind daadwerkelijk klachten heeft.
Vanaf ongeveer 6 jaar wordt het makkelijker om astma vast te stellen. Als er twijfel blijft, kan een longfunctietest worden gedaan. Daarbij blaast je kind voor en na het gebruik van een luchtwegverwijder in een apparaat om te kijken hoe de longen reageren.
Hoe wordt astma bij kinderen behandeld?
Bij astma krijgt een kind vaak medicijnen om in te ademen. Een luchtwegverwijder, zoals salbutamol, kan snel helpen als de luchtwegen vernauwd zijn en je kind benauwd of piepend ademt. Heeft je kind regelmatig klachten, dan kan de arts daarnaast een ontstekingsremmer voorschrijven, meestal een inhalatiecorticosteroïd zoals beclometason of fluticason. Welke medicijnen nodig zijn, hangt af van de leeftijd en de ernst van de klachten. Volg daarbij altijd het advies van de arts. Goed inhaleren is belangrijk, zodat het medicijn ook echt in de luchtwegen terechtkomt.
Baby’s en jonge kinderen gebruiken een puffer meestal met een voorzetkamer, vaak met een masker dat over neus en mond gaat. Zo kunnen ze het medicijn rustig inademen. Na sommige inhalatiemedicijnen is het verstandig om de mond te spoelen. Bij een ontstekingsremmer zoals fluticason is dat extra belangrijk, omdat achtergebleven medicijn de kans op heesheid en een schimmelinfectie in de mond kan vergroten. Kan een jong kind nog niet spoelen, dan kan de arts of verpleegkundige adviseren om na het puffen iets te laten drinken.
En sporten? Dat hoeft bij astma zeker niet van het programma. Bewegen wordt juist aangemoedigd. Als de astma goed onder controle is, kunnen de meeste kinderen gewoon rennen, voetballen, zwemmen of meedoen met de gymles.
Wanneer moet je direct hulp inschakelen?
Wordt je kind plotseling heel erg benauwd, dan is het belangrijk om snel te handelen. Let vooral op deze signalen:
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)