Eén muggenbeet en ineens is de voet, arm of zelfs het halve gezicht van je kind dik en rood. Dat kan behoorlijk schrikken zijn. Vaak is een flinke zwelling een sterke lokale huidreactie en geen levensbedreigende allergie. Toch is het belangrijk om te weten wanneer koelen genoeg is, wanneer je de huisarts belt en bij welke klachten je direct 112 nodig hebt.
In de zomer zijn muggenbeten bijna niet te vermijden. Daarom zetten we de belangrijkste informatie voor je op een rijtje.
Gewone muggenbult of allergische reactie?
Een gewone muggenbeet geeft meestal een klein, rood of donkerder bultje dat vooral jeukt. De plek kan wat opzetten, maar verdwijnt doorgaans binnen enkele dagen. Krabben en wrijven maken de jeuk vaak erger en kunnen de huid beschadigen. Redelijk onschuldig is, maar sommige kinderen reageren veel heftiger. Rond de beet ontstaat dan binnen minuten of uren een grote, warme, rode en jeukende zwelling. De plek kan meer dan tien centimeter groot worden en soms zwelt een flink deel van een arm, been, voet of gezicht op. Zo’n forse lokale reactie kan enkele dagen tot ongeveer een week aanhouden.
Een uitzonderlijk grote reactie op de eiwitten in het speeksel van een mug wordt ook wel het Skeeter-syndroom genoemd. Dit komt vooral voor bij jonge kinderen en kan behalve zwelling ook warmte, pijn, jeuk en soms blaren of koorts veroorzaken. Het ziet er heftig uit en kan zelfs op een huidinfectie lijken, maar het blijft meestal beperkt tot het gebied rond de beet. Een ernstige reactie waarbij het hele lichaam betrokken raakt, is na een muggenbeet (gelukkig!) zeer zeldzaam.
Dit kun je direct doen na een heftige muggenbeet
Begin met koelen. Leg ongeveer tien tot vijftien minuten een koude, natte doek op de huid of gebruik een coldpack met een theedoek eromheen. Leg ijs nooit rechtstreeks op de huid, omdat de huid daardoor kan beschadigen. Koelen kan de pijn en zwelling verminderen en geeft vaak ook tijdelijk verlichting van de jeuk. Probeer daarna vooral te voorkomen dat je kind de bult openkrabt. Houd de nagels kort en schoon en bedek de plek eventueel met luchtige kleding. Krabben maakt de jeuk erger en geeft bacteriën via kleine wondjes gemakkelijker toegang tot de huid. Een kruisje in de muggenbult zetten helpt niet, de pijn leidt hooguit even af van de jeuk.
Maak bij een forse reactie een foto van de zwelling. Zo kun je later beter zien of de plek groter of juist kleiner wordt en heb je iets om aan de huisarts te laten zien. Zit de beet op een arm of been, dan kun je ook onthouden tot waar de zwelling kwam. Trek geen strakke sokken, schoenen, sieraden of kleding over een opgezet lichaamsdeel.
Welk middel helpt tegen jeuk en zwelling?
Bij vervelende jeuk kun je een middel met zinkoxide of levomenthol overwegen. Levomenthol is niet geschikt voor kinderen jonger dan twee jaar. Overleg bij baby’s, jonge kinderen of een gevoelige huid altijd eerst met de huisarts of apotheek en lees de bijsluiter goed. Middelen als tandpasta, azijn en etherische olie zijn niet nodig en kunnen de huid juist extra irriteren.
Bij een snelle, sterke reactie kan een antihistaminicum tegen allergie helpen als koelen en een middel op de huid onvoldoende werken. Cetirizine of loratadine wordt hiervoor soms gebruikt, maar geef dit alleen in overleg met de huisarts of apotheek. Welk middel en welke dosering geschikt zijn, hangt af van de leeftijd en soms het gewicht van je kind. Geef dus nooit zomaar een tablet of drankje dat voor een volwassene is bedoeld.
Cetirizine is geregistreerd voor verschillende allergische klachten bij kinderen vanaf twee jaar, maar kan ook bijwerkingen geven. Bespreek daarom met de huisarts of dit middel past bij de klachten van je kind. Bij kinderen jonger dan twee jaar of bij een ernstige huidreactie bepaalt de arts welke behandeling nodig is.
Wanneer bel je de huisarts?
Neem contact op met de huisarts wanneer de zwelling erg groot is, blijft toenemen of na enkele dagen niet duidelijk minder wordt. Bel ook wanneer je kind veel pijn heeft, nauwelijks kan lopen of een arm niet goed kan bewegen door de zwelling of wanneer blaren ontstaan. Zit de beet vlak bij het oog en zwelt het ooglid sterk op, laat de huisarts dan beoordelen wat er aan de hand is. Bel zeker wanneer je kind het oog niet meer kan openen, pijn aan het oog heeft of minder goed ziet. Ook bij plotseling dikke ogen of lippen zonder benauwdheid adviseert Thuisarts om contact op te nemen met de huisarts.
Let daarnaast op tekenen van een huidinfectie. Bij een lokale reactie ontstaat de zwelling meestal vrij snel na de beet. Een infectie ontwikkelt zich vaker pas na een paar dagen. De plek wordt dan steeds pijnlijker, warmer en groter en je kind kan koorts krijgen of zich ziek voelen. Neem in dat geval dezelfde dag contact op met de huisarts of huisartsenpost.
Bij deze klachten bel je direct 112
Een enorme zwelling rond één muggenbeet kan er indrukwekkend uitzien, maar is iets anders dan een ernstige allergische reactie van het hele lichaam. Bij zo’n reactie, ook wel anafylaxie genoemd, krijgt een kind snel heftige klachten die niet alleen rond de beet zitten. Dat kan op iedere leeftijd gebeuren, ook bij baby’s.
Bel direct 112 wanneer je kind na een beet:
Moeilijk, snel of piepend ademhaalt
Flink hoest of opeens hees klinkt
Een dikke tong, keel of snel dikker wordende lippen krijgt
Over het hele lichaam galbulten, rode vlekken of hevige jeuk krijgt
Herhaaldelijk overgeeft, diarree of flinke buikkrampen krijgt
Bleek, slap, suf of verward wordt
Duizelig wordt of flauwvalt
Blijf bij je kind en doe wat de 112-centralist zegt. Wacht niet af en rijd bij ernstige benauwdheid niet zelf naar het ziekenhuis.
Heeft je kind vanwege een eerder vastgestelde ernstige allergie een adrenalinepen en een persoonlijk noodplan? Gebruik de pen dan direct zoals met de arts is afgesproken en bel daarna 112, ook wanneer de klachten lijken af te nemen. Zijn de ernstige klachten na vijf minuten nog aanwezig en is er een tweede pen voorgeschreven, gebruik die dan volgens het noodplan.
Hoe voorkom je een nieuwe heftige muggenbeet?
Heeft je kind vaker zulke grote reacties, probeer muggenbeten dan zoveel mogelijk te voorkomen. Laat je kind in de schemering een lange broek, sokken en kleding met lange mouwen dragen. Plaats horren voor ramen, gebruik een klamboe boven het bed en voorkom stilstaand water in potten, emmers en speelgoed rond het huis. Ook een bewezen insectenwerend middel kan helpen. Middelen met DEET, icaridine, IR3535 of citrondial zijn volgens het RIVM werkzaam tegen muggen. Kies altijd een product dat geschikt is voor de leeftijd van je kind en volg de aanwijzingen op het etiket. Voor kinderen jonger dan twee jaar geldt bij DEET een maximale concentratie van 30 procent.
Een dikke arm is niet automatisch levensgevaarlijk
Een muggenbeet kan bij een kind uitgroeien tot een indrukwekkende, warme en jeukende zwelling. Dat is meestal vooral vervelend en pijnlijk, maar niet gevaarlijk. Koel de plek, voorkom krabben en houd goed in de gaten hoe de reactie zich ontwikkelt. Bij benauwdheid, zwelling van tong of keel, sufheid of klachten door het hele lichaam telt iedere minuut en bel je direct 112.
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)