Een omgestoten kop thee, een warme oven waar kleine handjes nét te dichtbij komen of een kaarsje die onhandiger stond dan gedacht: brandwonden bij kinderen gebeuren sneller dan je denkt. Met de juiste eerste hulp kun je gelukkig veel schade beperken.
Maar wat moet je meteen doen en wanneer moet je naar de huisartsenpost?
Wat gebeurt er bij een brandwond?
De huid van kinderen is dunner en gevoeliger dan die van volwassenen. Daardoor kan heet water, stoom of een hete oven al binnen seconden flinke schade veroorzaken. Een brandwond kan rood worden, opzwellen, pijn doen en/of snel blaren vormen. Hoe sneller je ingrijpt, hoe beter het herstel.
Wat moet je direct doen?
Bij brandwonden geldt altijd dezelfde eerste stap: koelen. Meteen! Houd de plek tien tot twintig minuten onder zacht stromend, lauw tot koel water (15 tot 20 graden). Gebruik geen ijskoud water of ijs, want dat remt de doorbloeding en kan de huid extra beschadigen. Koelen verlaagt de temperatuur in de huidlagen en stopt de verbranding, waardoor de wond minder diep wordt. Koel alleen de wond, want dan koelt het lichaam verder niet te veel af. Krijg je de plek niet goed onder stromend water (bijvoorbeeld bij een baby), gebruik dan een natte doek en ververs die regelmatig zodat hij koel blijft.
Wat je nooit moet doen?
Ouders horen vaak van alles om ernstige schade tegen te gaan, maar dit moet je vermijden:
Geen tandpasta, boter, olie, crèmes of zalf
Geen ijs rechtstreeks op de huid
Geen watten (blijven plakken)
Geen kleding lostrekken die aan de wond kleeft
Raak de brandwond liever niet aan, want zo hou je de kans op een ontsteking klein
Laat kleding die vastzit altijd zitten tot een arts meekijkt. Alleen kleding die los zit en niet aan de wond plakt, kun je voorzichtig verwijderen.
Wat is normaal gedrag na een brandwond?
Na het koelen blijft een lichte brandwond vaak nog enige tijd rood, warm en pijnlijk. Dat is een normale reactie van de huid. Je kind kan huilerig zijn, sneller overstuur raken of extra willen knuffelen. Dat komt niet alleen door de pijn, maar ook door de schrik en de spanning in het lichaam. Sommige kinderen willen juist even met rust gelaten worden, omdat aanrakingen pijnlijk kunnen voelen. Beide reacties zijn normaal.
De plek kan de uren erna wat opzwellen of gevoelig blijven bij kleding of aanraking. Ook dat hoort erbij. Zolang de huid geleidelijk rustiger wordt en je kind tussendoor gewoon drinkt, speelt of reageert zoals je gewend bent, is dat een goed teken.
Wanneer ga je naar de huisartsenpost?
Als een van de volgende situaties geldt, moet een arts meekijken:
Er ontstaan blaren (altijd laten beoordelen bij kinderen)
De brandwond is groter dan de hand van je kind
De wond zit op gezicht, handen, voeten, geslachtsdelen of gewrichten
De huid is wit, perkamentachtig of zwart verkleurd
Je kind blijft huilen van de pijn na het koelen
De wond is ontstaan door stoom of kokend water (vaak dieper dan je denkt)
Je twijfelt over de ernst
Is het ernstig, of is de pijn extreem? Bel dan 112.
Wat kun je na het koelen doen?
Dek de wond na het koelen steriel af met plastic huishoudfolie (losjes, niet strak). Dit beschermt de huid en voorkomt dat materialen blijven plakken. Gebruik geen pleisters of gaas direct op de wond als die nat is of als er blaren zijn. Geef je kind zo nodig paracetamol volgens de dosering die past bij leeftijd en gewicht.
Mag je kind met blaren rondlopen?
Ja, maar prik nooit zelf blaren door. Een blaar werkt als een natuurlijke bescherming tegen infecties. Laat een arts bepalen wat ermee moet gebeuren.
Hoe erg is de brandwond?
De diepte van de verbranding bepaalt hoe ernstig de wond is.
Eerstegraads
Dit is de lichtste vorm. De huid is rood, warm en pijnlijk, maar niet kapot. Het lijkt veel op een gewone zonnebrand. Dit voelt vervelend, maar herstelt meestal snel.
Tweedegraads
Hier is de bovenste huidlaag wél beschadigd. De huid is fel rood en er ontstaan blaren. Dat doet behoorlijk pijn, maar geneest vaak goed met de juiste zorg. Bij kinderen moet dit altijd door een arts worden beoordeeld.
Diepe tweedegraads
De huid ziet er vlekkerig uit: roze en rood door elkaar, soms met witte plekken. Ook hier kunnen blaren ontstaan. De wond is dieper en doet vaak meer pijn. Deze wonden hebben bijna altijd medische behandeling nodig.
Derdegraads
Dit is een ernstige brandwond. De huid kan geel-wit, bruin of zelfs zwart verkleurd zijn en voelt stug of leerachtig aan. Omdat de zenuwen zijn beschadigd, voelt een derdegraads brandwond soms juist minder pijnlijk. Dat maakt hem extra verraderlijk. Altijd direct medische hulp inschakelen.
Zet hete thee en koffie zoveel mogelijk buiten het bereik van grijpende handjes.
Draai steelpannen naar binnen zodat ze niet van het fornuis worden getrokken.
Houd je kind zo veel mogelijk uit de keuken tijdens het koken, hoe gezellig het soms ook lijkt. Of laat ze alleen bij de voorbereidingen het meehelpen.
Gebruik buiten altijd zonnebrand met factor 30 of 50.
Zorg dat je oven, fornuis of vaatwasser nooit open blijft staan als het nog warm is.
Wil jij graag jouw verhaal over je bevalling, baby, vruchtbaarheidstraject of iets anders delen op BabyBytes? Dat kan via dit formulier. Wie weet staat jouw verhaal binnenkort (anoniem) op de site!
Demi Schoenmakers is moeder en online redacteur voor onder andere BabyBytes, Libelle en Women's Health. Met een scherp oog en een luisterend oor zoekt ze naar verhalen die de lezer prikkelen. Of het nu gaat om gezondheid, lifestyle of opvoeding; ze probeert haar artikelen op een toegankelijke en boeiende manier over te brengen.
Reageer op dit artikel
reacties (0)