Waar komt het woord vandaan? Het woord klompvoetjes is niet helemaal juist. Het is een heel slechte vertaling/verbastering van het Engelse woord ‘club foot’ wat precies aangeeft hoe de voet er uit ziet: als een golfclub. Het voetje staat naar beneden en naar binnen gekanteld.


Een klompvoet ontstaat als de pezen in de voet in de baarmoeder niet even snel zijn mee gegroeid als de voet zelf. De stuggere pezen trekken dan als het ware het voetje uit de normale stand. De voet kan niet anders dan naar binnen en/of naar beneden groeien. Vaak ontstaan klompvoetjes al in de achtste week van de zwangerschap. Men weet nog niet helemaal waardoor het komt.

Zoals gezegd staat het voetje naar beneden en naar binnen.

Het is echter niet alleen de voet die afwijkt, ook de spieren en pezen in de
kuit zijn niet goed ontwikkeld. Meestal is er ook in min of meerdere mate sprake van een vervorming van de botjes in de voet, in het bijzonder van het sprongbeen

• De voet staat naar beneden gekanteld: de equinus- of spitsstand.
• De voet staat naar binnen gekanteld: de varusstand.
• De voorvoet wijst naar binnen: de adductiestand, waardoor een kommavorm ontstaat.

Men spreekt bij de oorzaak van klompvoeten van ‘multifactoriële overlevering’ en dat wil zoveel zeggen dat het door meerdere zaken zou kunnen worden veroorzaakt. Waardóór precies is echter nog niet duidelijk. Wel weten we dat het in min- of meerdere mate erfelijk is. De kans op een kindje met klompvoeten is ongeveer 0,13% dat wil zeggen dat per 1000 geboorten er 1,3 klompvoetjes worden gezien. In exacte cijfers zijn dat er tussen de 190 en 200 kindjes per jaar in Nederland. Meestal is er maar één klompvoetje en dat is meestal het rechter voetje. Het komt bij jongens twee keer zo vaak voor dan bij meisjes. En bij jongens zijn het ook vaker twéé klompvoetjes.

Als ouder en kind klompvoeten hebben is de kans dat een volgend kind het ook heeft 25% Als de ouders een zoon met een klompvoet hebben dan is de kans op een klompvoet bij een volgende zoon 2,5%. Als de ouders een dochter met een klompvoet hebben is de kans op een klompvoet bij een volgende zoon 6,25% en bij een volgende dochter 2,5%.


Meestal wordt een klompvoetje gezien bij de 20-weken echo, maar soms ook pas bij de geboorte. Het is dan heel moeilijk te beoordelen of het gaat om een klompvoet of een voetje wat eruit ziet als een klompvoet, maar het in werkelijkheid niet is. Het is dan belangrijk dat voetjes goed worden bekeken om te voorkomen dat er te laat of verkeerd wordt gediagnosticeerd. Op die manier kan er snel begonnen worden met de juiste behandeling.

Er zijn verschillende behandelmethoden. Hier wordt de Ponseti methode uitgebreider besproken dan de andere behandelmethoden omdat deze methode het meest kindvriendelijk is. Bij de andere methoden zijn grotere operaties nodig en is het resultaat een minder soepele voet dan bij de Ponseti methode. Soms lukt deze methode echter niet en is een meer traditionele operatie wenselijk.


Wanneer het kindje geboren wordt moet de voet binnen een week tot aan de lies ingegipst worden. Elke week moet dit gips vervangen worden en telkens wordt de voet iets rechter gezet zodat uiteindelijk de voet in de goede stand staat. Dit neemt gemiddeld ongeveer 5-8 weken in beslag al naar gelang de stijfheid van de klompvoet. Soms nog iets langer. Daarna volgt een kleine (kijk)operatie waarbij de achillespees gekliefd wordt en er nieuw gips om komt wat er 3 weken om moet blijven zitten. Na deze drie weken begint het échte werk. Dan komen de ouders en hun doorzettingsvermogen er bij kijken. Het kindje krijgt dan namelijk schoentjes aangemeten die vastzitten aan een balkje onder de voetjes. Daarbij worden de voetjes in een bepaalde stand gedwongen. Je zou het kunnen vergelijken met een snowboard, maar dan heel smal. De eerste drie maanden moet het dag en nacht gedragen worden... zo'n 23 uur per dag. Na die drie maanden alleen tijdens de slaapjes en 's nachts. Dit moet volgehouden worden tot ongeveer vier jaar en daarna zou de voet alles moeten kunnen wat normale voeten ook kunnen. Soms zijn er dan nog steunzooltjes nodig, maar over het algemeen kan het kindje gewoon normale schoenen aan. Mocht na die vier jaar blijken dat er een terugval is, dan moet alsnog geopereerd worden, maar dit is maar in een klein aantal gevallen nodig. Filmpjes & meer info


Bij alle methoden wordt de eerste paar weken tot maanden gegipst om de voetjes in de juiste stand te dwingen. Soms is het zo dat voetjes zó stijf zijn dat de Ponseti methode niet werkt. De voetjes lijken telkens toch weer in hun ‘originele’ vorm terug te gaan. Een operatie is dan noodzakelijk.


Als bij de voetjes na het gipsen de varusstand en de adductiestand goed gecorrigeerd zijn kan deze methode toegepast worden. Hierbij wordt dan niet alleen de achillespees gekliefd (om de spitsstand te verhelpen), óók worden de achterste gewrichtskapsels doorgenomen.


Hierbij worden, naast de behandeling zoals bij de posterior release, ook de pezen aan de binnenzijde van de voet gekliefd zodat de voet rechtgezet kan worden.